Thư mục tdata thực chất là gì
Telegram Desktop, ứng dụng máy tính chính thức cho Windows, macOS và Linux, lưu hồ sơ cục bộ trong một thư mục tên là tdata. Bên trong là các khóa liên kết ứng dụng với tài khoản, cài đặt ứng dụng và bộ nhớ đệm tệp đa phương tiện cùng sticker. Khi khởi động, ứng dụng đọc thư mục này và nếu thấy thông tin ủy quyền hợp lệ, nó mở thẳng các cuộc trò chuyện mà không hỏi số điện thoại hay mã đăng nhập.
Sự tiện lợi đó cũng chính là rủi ro lớn nhất. Thư mục tdata không phải bản sao lưu tin nhắn; nó là một phiên đăng nhập đang hoạt động. Bất kỳ ai sao chép nó sang máy khác thường có thể mở tài khoản như thể đang ngồi trước máy của bạn, trừ khi có mã khóa cục bộ bảo vệ. Hãy giữ nó cẩn thận như giữ mật khẩu, và chỉ di chuyển thư mục tdata của những tài khoản bạn sở hữu hợp pháp hoặc đã được bàn giao đúng cách.
Lưu ý rằng tdata chỉ thuộc về Telegram Desktop. Ứng dụng riêng được viết cho macOS, mang tên ngắn gọn là Telegram, cũng như các ứng dụng di động đều lưu dữ liệu theo cách khác, nên không thể nạp thư mục tdata vào chúng.
Trước khi bắt đầu: danh sách kiểm tra ngắn
Cài Telegram Desktop chính thức từ trang web của Telegram hoặc một kho ứng dụng đáng tin cậy, tốt nhất là cùng phiên bản hoặc mới hơn ứng dụng đã tạo ra thư mục. Bản mới đọc được dữ liệu cũ, nhưng bản cũ có thể không mở được dữ liệu do bản mới ghi.
Tắt hẳn Telegram Desktop trước khi đụng vào bất kỳ tệp nào. Trên Windows và Linux, ứng dụng thường vẫn chạy ở khay hệ thống sau khi bạn đóng cửa sổ, nên hãy thoát từ biểu tượng ở khay. Sao chép tệp trong lúc ứng dụng đang chạy có thể làm hỏng hồ sơ.
Nếu trên máy đã có thư mục tdata, hãy đổi tên nó, ví dụ thành tdata-old, thay vì xóa. Nhờ vậy bạn có thể quay về hồ sơ cũ nếu có trục trặc. Cuối cùng, tìm hiểu xem thư mục có được bảo vệ bằng mã khóa cục bộ không; nếu có, bạn sẽ cần mã đó ở lần mở đầu tiên.
Đặt tdata ở đâu trên Windows
Bản Telegram Desktop cài đặt thông thường lưu dữ liệu trong thư mục dữ liệu ứng dụng roaming của bạn. Gõ %APPDATA%\Telegram Desktop vào thanh địa chỉ của File Explorer và nhấn Enter; thư mục tdata nằm bên trong. Thay nó bằng thư mục bạn đang chuyển, giữ nguyên tên tdata, rồi mở Telegram Desktop.
Bản portable hoạt động khác. Nó tìm thư mục tdata ngay cạnh Telegram.exe, nên bạn có thể giải nén ứng dụng portable vào một thư mục riêng và đặt tdata bên cạnh. Cách này tiện khi muốn giữ hồ sơ công việc trên một ổ đĩa khác hoặc chạy một hồ sơ thứ hai hoàn toàn tách biệt bên cạnh ứng dụng đã cài.
Các bản cài từ Microsoft Store có thể lưu dữ liệu ở một vị trí khác, dành riêng cho ứng dụng. Nếu ứng dụng bỏ qua thư mục bạn vừa đặt, hãy kiểm tra xem mình đang chạy bản nào trước khi thử cách khác.
Đặt tdata ở đâu trên macOS và Linux
Trên macOS, bản Telegram Desktop tải từ trang web của Telegram dùng thư mục Library trong thư mục người dùng. Trong Finder, chọn Đi, rồi Đi tới thư mục, và nhập ~/Library/Application Support/Telegram Desktop. Đặt tdata vào đó và mở ứng dụng. Các bản Telegram Desktop từ kho ứng dụng chạy trong sandbox giữ cấu trúc tương tự bên trong vùng chứa riêng dưới ~/Library/Containers.
Trên Linux, bản binary chính thức thường dùng ~/.local/share/TelegramDesktop/tdata. Các bản đóng gói thì đặt ở chỗ khác: bản Flatpak thường lưu dữ liệu dưới ~/.var/app/org.telegram.desktop, còn bản Snap nằm trong thư mục snap ở thư mục người dùng. Các thư mục có tên bắt đầu bằng dấu chấm bị ẩn, nên hãy bật hiển thị tệp ẩn trong trình quản lý tệp hoặc dùng terminal.
Nếu không chắc, hãy mở Telegram Desktop một lần rồi đóng lại. Ứng dụng sẽ tạo một hồ sơ trống, và khi tìm thư mục tên tdata trong thư mục người dùng, bạn sẽ thấy chính xác nơi bản của mình cần đặt nó. Vì các bản cho Windows, macOS và Linux dùng chung định dạng dữ liệu, thư mục tạo trên hệ điều hành này thường dùng được trên hệ điều hành khác.
Lần mở đầu tiên và các lỗi thường gặp
Khi mở Telegram Desktop với thư mục mới đã đặt đúng chỗ, ứng dụng sẽ vào thẳng danh sách trò chuyện. Nếu có mã khóa cục bộ, hãy nhập nó trước. Sau đó mở danh sách thiết bị và ghi nhận mục được đánh dấu là phiên hiện tại, để khi dọn dẹp sau này bạn phân biệt được phiên của mình với các phiên khác.
Nếu ứng dụng hiện màn hình chào mừng, nguyên nhân thường gặp là tên thư mục viết sai, thư mục bị đặt sâu thêm một cấp (tdata nằm trong một tdata khác), bản ứng dụng dùng vị trí khác, hoặc phiên đã bị kết thúc từ thiết bị khác. Phiên đã bị kết thúc không thể khôi phục bằng cách sao chép tệp; khi đó hãy đăng nhập bình thường bằng số điện thoại hoặc quét mã QR từ ứng dụng di động.
Tránh chạy cùng một tdata trên hai máy tính cùng lúc. Một phiên ủy quyền được dùng song song từ nhiều nơi là dấu hiệu mà hệ thống bảo mật của Telegram có thể coi là đáng ngờ, đồng thời khiến bạn khó nhận ra nếu có người khác đang dùng tài khoản. Khi đã chuyển thành công, hãy xóa bản sao còn sót trên máy cũ, USB hoặc thư mục đám mây.
Bảo mật phiên ngay sau khi đăng nhập
Mở Cài đặt, rồi Quyền riêng tư và bảo mật, và xem lại danh sách phiên đang hoạt động, ở một số phiên bản gọi là Thiết bị. Kết thúc mọi mục bạn không nhận ra. Nếu tài khoản đến từ người khác, hãy kết thúc tất cả các phiên khác để chỉ còn những thiết bị bạn kiểm soát. Telegram có thể tạm thời không cho một phiên vừa thêm kết thúc các phiên khác; nếu tùy chọn này chưa dùng được, hãy thử lại sau hoặc dùng thiết bị đã đăng nhập lâu nhất của bạn.
Tiếp theo, thiết lập hoặc đổi xác minh hai bước, còn gọi là mật khẩu đám mây. Chọn mật khẩu dài, không trùng lặp, lưu trong trình quản lý mật khẩu và thêm email khôi phục do bạn kiểm soát. Nếu không có lớp bảo vệ này, bất kỳ ai có được mã đăng nhập gửi đến số của bạn đều có thể chiếm tài khoản.
Trên chính máy tính, hãy bật mã khóa cục bộ để thư mục tdata bị sao chép khó bị lạm dụng hơn nhiều, và bật tự động khóa. Nếu có giữ bản sao lưu tdata, hãy cất trong tệp nén được mã hóa thay vì thư mục dùng chung hoặc thư mục đồng bộ.
Nếu tdata đi kèm tài khoản bạn đã mua
Một số tài khoản bán trên mạng được giao dưới dạng thư mục tdata. Nếu mua trên rStock, hãy nhớ rằng người bán là các cửa hàng độc lập: mỗi cửa hàng phải được nền tảng phê duyệt trước khi bắt đầu bán hàng và mỗi tin đăng được xét duyệt trước khi hiển thị. Sau khi thanh toán, nội dung được giao xuất hiện trên trang đơn hàng dưới dạng bản ghi giao hàng gắn với đơn. Hãy lưu nó từ đó và kiểm tra ngay, vì thời gian để báo vấn đề có giới hạn.
Nếu thư mục không mở được hoặc tài khoản không đúng mô tả, hãy mở khiếu nại trước khi hết thời hạn đó. Cửa hàng phản hồi trước, có thể gọi người kiểm duyệt vào cuộc nếu hai bên không thống nhất, và tiền của bạn được tạm giữ chứ không chuyển ngay cho cửa hàng. Khi mọi thứ đã ổn, làm theo các bước ở trên để đổi mật khẩu đám mây và kết thúc mọi phiên bạn không kiểm soát.
Dù tài khoản đến từ đâu, hãy sử dụng theo đúng điều khoản sử dụng của Telegram. Một thư mục tdata lấy từ máy tính của người khác mà không được phép là hành vi chiếm đoạt tài khoản, không phải một cách đăng nhập, và không điều gì trong bài này nhằm phục vụ việc đó.