Runway là gì và hoạt động ra sao
Runway là công ty phần mềm sáng tạo chuyên xây dựng công cụ AI cho video, hình ảnh và âm thanh. Sản phẩm chính là một studio chạy trên trình duyệt, kèm ứng dụng di động, nơi bạn có thể tạo cảnh quay mới từ văn bản và hình ảnh, đồng thời chỉnh sửa bằng AI những video đã có. Nhà sáng tạo độc lập, người làm marketing, agency và các đoàn làm phim, truyền hình dùng Runway cho đủ việc, từ clip mạng xã hội đến phác thảo ý tưởng và kỹ xảo hình ảnh.
Công ty cũng tự nghiên cứu và thỉnh thoảng phát hành các thế hệ mô hình video mới. Tên mô hình và khả năng cụ thể thay đổi rất nhanh, nên sẽ hữu ích hơn nếu bạn nghĩ theo chức năng của từng công cụ, như tạo một cảnh quay, giữ nhân vật nhất quán hay xóa phông nền, thay vì cố nhớ số phiên bản.
Phần lớn thao tác trong Runway tính bằng credit. Mỗi lượt tạo tốn bao nhiêu credit tùy vào mô hình, độ dài clip và thiết lập chất lượng, còn các gói khác nhau ở lượng credit đi kèm và những tính năng được mở. Hãy xem thông tin gói hiện hành trước khi bắt tay vào một dự án lớn.
Tạo video từ văn bản và từ hình ảnh
Với text-to-video, bạn mô tả một cảnh quay và mô hình tạo ra một clip ngắn. Clip chỉ dài vài giây chứ không phải vài phút, nên hãy lên kế hoạch theo từng cảnh quay thay vì cả phân cảnh. Một prompt tốt nêu rõ chủ thể, hành động, bối cảnh, ánh sáng, chuyển động máy quay và phong cách tổng thể. Ví dụ: máy quay chậm rãi tiến lại gần một ông lão đang vá lưới bên bến cá miền Trung lúc bình minh, sương mờ nhẹ, màu trầm, phong cách phim tài liệu.
Image-to-video thường cho bạn nhiều quyền kiểm soát hơn. Bạn bắt đầu từ một ảnh tĩnh, có thể là ảnh bạn chụp, ảnh dựng 3D hay ảnh do AI tạo, rồi mô tả nó nên chuyển động thế nào. Vì bố cục và phong cách đã được ảnh cố định, prompt có thể tập trung vào chuyển động và cách quay. Một số mô hình còn cho đặt khung hình cuối, và các mô hình gần đây có thể dùng ảnh tham chiếu để giữ cùng một nhân vật, sản phẩm hay địa điểm dễ nhận ra qua nhiều cảnh quay.
Hãy chuẩn bị tinh thần thử nhiều lần. Tạo vài biến thể, giữ bản tốt nhất và mỗi lần chỉ đổi một yếu tố. Mô tả chuyển động một cách rõ ràng thay vì chỉ mô tả ngoại hình, tránh nhồi nhiều hành động vào một clip, và để ý các điểm yếu thường gặp như bàn tay, chữ cần đọc được, đám đông và chuyển động nhanh, phức tạp.
Chỉnh sửa cảnh quay có sẵn bằng AI
Runway gây dựng tiếng tăm ban đầu nhờ các công cụ chỉnh sửa có AI hỗ trợ, và đến nay chúng vẫn là một phần giá trị lớn của sản phẩm. Công cụ xóa phông có thể tách người hoặc vật khỏi cảnh mà không cần phông xanh thật, tiết kiệm hàng giờ tách nền thủ công (rotoscoping). Công cụ xóa vật thể cho phép bạn tô lên một chi tiết không mong muốn, như biển hiệu, người qua đường hay chiếc micro lọt khung, và để AI lấp đầy khoảng trống.
Các công cụ khác thay đổi cảnh quay thay vì chỉ dọn dẹp. Video-to-video giữ nguyên chuyển động của clip nhưng đổi diện mạo, chẳng hạn biến cảnh quay người thật thành phong cách tranh vẽ hoặc hoạt hình. Bạn cũng có thể kéo dài clip, mở rộng khung hình sang tỷ lệ khác, upscale đầu ra, tạo chuyển động chậm bằng cách sinh thêm khung hình trung gian và khớp khẩu hình với một đoạn âm thanh. Các công cụ dựa trên diễn xuất có thể chuyển biểu cảm khuôn mặt và cách thể hiện của diễn viên sang một nhân vật được tạo ra.
Bộ công cụ cụ thể và tên gọi của chúng thay đổi, và một số chỉ có ở những gói nhất định. Nếu một công cụ bạn từng đọc về không có trong không gian làm việc của mình, hãy kiểm tra xem nó đã được đổi tên, gộp vào tính năng khác hay chỉ dành cho gói cao hơn.
Quy trình thực tế từ ý tưởng đến video hoàn chỉnh
Hãy bắt đầu bằng kịch bản và danh sách cảnh quay, rồi chọn tỷ lệ khung hình theo nền tảng bạn nhắm tới: dọc cho các bảng tin video ngắn, ngang cho phần lớn trang video và bài thuyết trình. Đánh dấu cảnh nào thực sự cần tạo bằng AI và cảnh nào nên quay thật, quay màn hình hoặc lấy từ kho footage có giấy phép.
Hãy chốt phong cách hình ảnh trước khi làm chuyển động. Tạo hoặc tập hợp các ảnh tĩnh chủ chốt cho nhân vật, bối cảnh và sản phẩm trước, được duyệt xong rồi mới biến chúng thành chuyển động. Cách này tiết kiệm credit, vì sửa một ảnh tĩnh tốn ít hơn nhiều so với tạo lại video, và giữ phong cách thị giác nhất quán. Hãy thử chuyển động với thời lượng ngắn hơn hoặc thiết lập thấp hơn trước khi chạy bản chất lượng cuối.
Sắp xếp các cảnh đã chọn ngay trong quá trình làm, đặt tên tệp rõ ràng và ghi chú prompt cùng mô hình đã dùng. Dựng bản hoàn chỉnh trong một phần mềm dựng video như CapCut, Premiere Pro hay DaVinci Resolve. Các clip tạo ra thường cần chỉnh màu để khớp với nhau, và âm thanh gánh phần lớn sức thuyết phục của một cảnh, nên hãy dành thời gian cho lời bình, nhạc nền và hiệu ứng âm thanh.
Bản quyền, quyền sở hữu và giấy phép
Điều khoản của Runway nêu rõ ai sở hữu đầu ra và được dùng cho mục đích thương mại như thế nào, và chi tiết có thể khác nhau giữa các gói. Hãy đọc điều khoản hiện hành trước khi giao sản phẩm cho khách hàng, và kiểm tra tùy chọn xuất tệp, vì một số gói gắn watermark vào bản tải xuống.
Đầu vào quan trọng không kém đầu ra. Chỉ tải lên cảnh quay, hình ảnh và âm thanh bạn có quyền sử dụng, và kiểm tra xem giấy phép kho footage, hợp đồng với khách hàng hay điều khoản bảo mật có hạn chế việc đưa tư liệu vào công cụ AI của bên thứ ba hay không. Tránh viết prompt nhắm tới nhân vật, logo hay nhãn hiệu có bản quyền dễ nhận ra trong sản phẩm thương mại.
Việc bảo hộ bản quyền cho nội dung hoàn toàn do AI tạo ra vẫn chưa ngã ngũ và khác nhau giữa các quốc gia. Ở một số nơi, trong đó có Mỹ, việc bảo hộ phụ thuộc vào đóng góp sáng tạo đáng kể của con người, nên phần đóng góp của bạn qua kịch bản, chọn cảnh, dựng phim, ghép hình và âm thanh sẽ củng cố vị thế của bạn. Với dự án cho khách hàng, hãy ghi rõ trong hợp đồng phần nào do AI tạo và ai nắm quyền gì.
Công khai, hình ảnh cá nhân và sử dụng có trách nhiệm
Video tổng hợp chân thực có thể khiến người xem hiểu lầm, ngay cả khi bạn chưa từng có ý đó. Các nền tảng video và mạng xã hội lớn yêu cầu nhà sáng tạo gắn nhãn nội dung chân thực được tạo hoặc chỉnh sửa đáng kể bằng AI, và nhiều nền tảng có sẵn tùy chọn công khai khi tải lên. Hãy dùng nó, đặc biệt với bất cứ thứ gì trông như cảnh quay thật về sự kiện thật.
Đừng bao giờ tạo video chân thực cảnh một người có thật nói hay làm điều họ chưa từng nói, chưa từng làm khi không có sự đồng ý rõ ràng của họ. Ngoài vấn đề đạo đức, việc này có thể vi phạm chính sách sử dụng của Runway, quy định của nền tảng và luật về phỉ báng, gian lận và quyền nhân thân. Quảng cáo cũng vậy: một cảnh AI cho thấy sản phẩm làm được điều nó không làm được là quảng cáo sai sự thật, dù trông đẹp đến đâu.
Hãy lưu hồ sơ đơn giản cho mỗi dự án: prompt, tệp nguồn, mô hình và những cảnh nào do AI tạo. Chúng giúp việc công khai trở nên dễ dàng, giúp trả lời câu hỏi của khách hàng và cho phép tái tạo một phong cách về sau.
Runway có hợp với dự án của bạn không
Runway phù hợp nhất khi bạn cần những cảnh quay ngắn, ấn tượng về thị giác, tư liệu phác thảo ý tưởng và thuyết trình, nội dung mạng xã hội, hoặc phần kỹ xảo mà làm thủ công sẽ rất chậm. Nó kém phù hợp hơn với những cảnh dài liên tục có lời thoại và hành động chính xác, nơi cảnh quay thật hoặc hoạt hình truyền thống vẫn cho nhiều quyền kiểm soát hơn.
Dự án đầu tiên nên nhỏ: một đoạn teaser sản phẩm ngắn hoặc phiên bản chuyển động của vài ảnh tĩnh, hoàn thiện bằng lời bình và nhạc nền. Bạn sẽ hiểu mô hình phản hồi ra sao, cần bao nhiêu lần thử để có một cảnh dùng được và cách phân bổ credit trước khi bắt tay vào dự án lớn hơn.