Mesajlaşma ve sosyal medya hesaplarında verilerinizi koruyun

Mesajlaşma uygulamaları ve sosyal ağlar sizin hakkınızda neredeyse diğer tüm uygulamalardan fazlasını barındırır: yılların özel yazışmaları, fotoğraflar, sesli mesajlar, rehberiniz ve kiminle ne zaman konuştuğunuzun kaydı. Üstelik kimliğinizi de taşırlar. Biri bir mesajlaşma ya da sosyal medya hesabını ele geçirdiğinde nadiren eski sohbetleri okumakla yetinir. Sizin adınıza arkadaşlarınıza “acil biraz paraya ihtiyacım var” diye yazar, giriş kodu ister ve sizin itibarınızı kullanarak aynı dolandırıcılığı daha da yayar.

İyi haber şu ki en etkili korumalar ücretsizdir ve Telegram, WhatsApp, Instagram ve Facebook'ta zaten yerleşik olarak bulunur; çoğunu açmak yalnızca birkaç dakika sürer. Aşağıdaki bölümler hesabın ele geçirilmesini engelleyen ayarlarla başlıyor ve bilgilerinizin sızmasını önleyen alışkanlıklarla bitiyor.

Tek başına bir şifre ya da SMS ile gelen tek kullanımlık bir kod, tek bir zayıf halka demektir; bu yüzden mümkün olan her yere ikinci bir kilit ekleyin. Telegram'da bu özelliğin adı iki adımlı doğrulama ya da bulut şifresidir ve Ayarlar, ardından Gizlilik ve Güvenlik altında bulunur. WhatsApp'ın Ayarlar, ardından Hesap altında altı haneli bir PIN ile çalışan kendi iki adımlı doğrulaması vardır. Instagram ve Facebook bunu Meta'nın Hesaplar Merkezi'nde, Şifre ve güvenlik bölümünde yönetir; orada bir doğrulama uygulaması kısa mesajdan daha güçlü bir tercihtir.

Uygulama sunuyorsa bir kurtarma e-postası ekleyin ve gerçekten baktığınız bir adres kullanın. Şifreleri ve varsa yedek kodları aynı telefondaki bir notta değil, bir şifre yöneticisinde saklayın.

Bu kuralın diğer yarısı davranışla ilgilidir: giriş kodunu asla kimseye vermeyin. Gerçek destek ekipleri bu kodları istemez. Telegram giriş kodlarını genellikle diğer cihazlarınıza resmî hizmet sohbeti üzerinden gönderir ve bunları paylaşmamanız konusunda uyarır; aynısı WhatsApp kayıt kodları için de geçerlidir. Size az önce gelen bir koda birdenbire ihtiyaç duyan bir arkadaş, neredeyse her zaman çoktan ele geçirilmiş bir hesaptır.

Oturum açtığınız her yer, hesabınıza açılan bir kapıdır. Telegram bunları Ayarlar, ardından Cihazlar altında listeler; tek bir oturumu ya da diğer tüm oturumları bir kerede sonlandırmanıza izin verir. Belirli bir süre hareketsiz kalan oturumları otomatik olarak sonlandırmak da mümkündür. WhatsApp'ta telefonunuzdan Bağlı cihazlar'ı açarak hesabınıza bağlı tüm bilgisayar ve tarayıcıları görün ve tanımadıklarınızdan çıkış yapın. Instagram ve Facebook için Hesaplar Merkezi, nerelerde oturum açtığınızı gösterir ve eski cihazları kaldırmanıza izin verir.

Ortak ya da herkese açık bir bilgisayar kullandıktan sonra, telefon değiştirdikten sonra ve beklemediğiniz bir giriş uyarısı aldığınızda listeye yeniden bakın. Hesaplar Merkezi'nde giriş uyarılarını açmak, yeni girişlerden gerçekleştikleri sırada haberdar olmanızı sağlar.

QR kodlar konusunda özellikle dikkatli olun. Telegram ya da WhatsApp'ın masaüstü veya web sürümünü bağlamak, telefonunuzla bir kod okutarak yapılır. Size bir kod gönderip ödül, oylama ya da grup daveti bahanesiyle okutmanızı isteyen bir yabancı, aslında kendi bilgisayarını hesabınıza bağlamanızı istiyordur. Yalnızca kendi cihazınızda kendiniz açtığınız bir giriş QR kodunu okutun.

Varsayılan ayarlar gizlilik için değil, kolaylık için tasarlanmıştır. Telegram'da Gizlilik ve Güvenlik bölümünü baştan sona gözden geçirin; telefon numaranızı kimin görebileceğine, sizi numaranızla kimin bulabileceğine, son görülme zamanınızı ve profil fotoğraflarınızı kimin göreceğine, sizi gruplara ve kanallara kimin ekleyebileceğine karar verin. Numaranızı Hiç kimse ya da Kişilerim olarak ayarlamak ve grup davetlerini sınırlamak, hem spamı hem de yabancıların numaranızı öğrenmesini azaltır.

WhatsApp da son görülme ve çevrimiçi durumu, profil fotoğrafı, hakkımda metni, durum güncellemeleri ve grup davetleri için benzer kontroller sunar; ayrıca bilinmeyen numaralardan gelen aramaları sessize alma ve aramalar sırasında IP adresinizi koruma seçenekleri vardır. Gizlilik kontrolü özelliği temel tercihleri tek bir yerde adım adım gösterir. Instagram'da geniş bir kitleye ihtiyacınız yoksa gizli hesap kullanmayı düşünün; sizi kimlerin etiketleyebileceğini ya da sizden bahsedebileceğini ve etkinlik durumunuzun gösterilip gösterilmediğini gözden geçirin. Facebook'ta gönderilerinizi, arkadaş listenizi ve iletişim bilgilerinizi kimin görebileceğini kontrol edin; eski gönderilerin hedef kitlesini sınırlamak için gizlilik kontrolünü kullanın.

Büyük uygulama güncellemelerinden sonra bu ayarlara yeniden bakın; çünkü yeni özellikler bazen herkese açık varsayılanlarla gelir.

Hesap kayıplarının çoğu teknik bir saldırıyla değil, bir mesajla başlar. Tipik tuzaklar arasında telif hakkı ihlali nedeniyle hesabınızın silineceğine dair bir uyarı, ücretsiz premium abonelik ya da hediye, bir çekilişi kazandığınız müjdesi, bir yarışmada arkadaşınıza oy vermeniz ricası, doğrulama rozeti teklifi ya da iş veya yatırım fırsatı bulunur. Hepsi sizi bir giriş sayfasına yönlendirir ya da bir kod ister ve genellikle bir son tarih ekleyerek acele ettirir.

Herhangi bir şey yazmadan önce sayfanın tam adresine bakın. Gerçek bir Instagram ya da Facebook giriş sayfası markanın kendi alan adında bulunur; fazladan kelimeler, tireler ya da yer değiştirmiş harfler içeren bir benzerinde değil. Daha da iyisi, bağlantılar üzerinden hiç giriş yapmayın: uygulamayı kendiniz açın ve gerçekten sizi bekleyen bir bildirim olup olmadığına bakın. Instagram ve Facebook, size gönderdikleri son güvenlik e-postalarını da genellikle Hesaplar Merkezi'nin güvenlik bölümünde listeleyebilir; bu, onlardan geldiğini iddia eden bir mesajın gerçek olup olmadığını anlamayı kolaylaştırır.

Sahte destek hesapları da yaygındır. Resmî ekipler şifre, kod ya da hesabınızın kilidini açmak için ödeme istemek üzere size doğrudan mesaj atmaz. Biri bunu yaparsa engelleyin ve şikâyet edin.

Bazı bilgiler tek başına zararsız, bir araya gelince risklidir. Telefon numaranız, doğum tarihiniz, oturduğunuz semt, çalıştığınız yer ve aile üyelerinizin ya da evcil hayvanlarınızın adları, saldırganların şifre tahmin etmek, güvenlik sorularını yanıtlamak ve inandırıcı dolandırıcılık mesajları yazmak için kullandığı bilgilerin ta kendisidir. İlkokulunuzu, ilk arabanızı ya da annenizin kızlık soyadını soran eğlenceli testlere karşı temkinli olun.

Fotoğraflar düşündüğünüzden fazlasını ele verir. Paylaşmadan önce arka planda belge, ekran, kapı numarası, araç plakası, barkodlu bilet ya da biniş kartı olup olmadığını kontrol edin. Konum bilgisi de fotoğrafla birlikte gidebilir: mesajlaşma uygulamaları normal yolla gönderilen fotoğraflardan konum verisini genellikle siler, ancak bir fotoğrafı dosya olarak göndermek orijinal bilgileri koruyabilir. Canlı konumunuzu yalnızca güvendiğiniz kişilerle ve yalnızca gerektiği kadar paylaşın.

Bir gruba gönderilen ya da herkese açık paylaşılan her şey iletilebilir, ekran görüntüsü alınabilir ve kaydedilebilir. Süreli mesajlar ve otomatik silme zamanlayıcıları eski yazışmaların birikmesini önlemeye yardımcı olur, ancak birinin mesajı kaybolmadan önce kopyalamasını engelleyemez.

Verileri korumak, onları kaybetmemek anlamına da gelir. WhatsApp sohbetleri telefonunuzda tutar ve Android'de Google Drive'a, iPhone'da iCloud'a yedekleyebilir. Yedeğin yalnızca sizin bildiğiniz bir şifre ya da anahtarla korunması için uçtan uca şifreli yedekleme seçeneğini açın ve bu anahtarı güvenli bir yerde saklayın.

Telegram'ın bulut sohbetleri Telegram sunucularında saklanır ve cihazlarınız arasında eşitlenir; ancak gizli sohbetler yalnızca oluşturuldukları cihazlarda bulunur ve oturumu kapattıktan sonra geri yüklenemez. Çevrim dışı bir kopya istiyorsanız Telegram Desktop sohbetlerinizi ve medya dosyalarınızı dışa aktarabilir. Instagram ve Facebook ise bilgilerinizi Hesaplar Merkezi'nden indirmenize izin verir.

Dışa aktarılan bu dosyalara hesabın kendisi gibi davranın. Özel yazışmalarınızı ve fotoğraflarınızı içerdikleri için onları şifreli bir depolama ortamında tutun ve artık ihtiyaç duymadığınız eski kopyaları silin.

Her şey kurulduktan sonra birkaç ayda bir yapılacak hızlı bir kontrol, düzeni korur. Oturumları ve bağlı cihazları kontrol edin, iki faktörlü doğrulamanın hâlâ açık ve kurtarma e-postasının güncel olduğunu teyit edin, güncellemelerden sonra gizlilik ayarlarına göz atın ve artık kullanmadığınız üçüncü taraf uygulama ve web sitelerini bağlı uygulamalarınızdan kaldırın.

Bir hesabı başkasından yeni teslim aldıysanız, örneğin bir iş devriyle ya da bir pazar yerinden satın alarak, kullanmaya başlamadan önce rutinin tamamını uygulayın: kendi şifrelerinizi ve kurtarma bilgilerinizi belirleyin, sizin başlatmadığınız her oturumu sonlandırın ve neyi kimin görebileceğine karar verin. Edindiğiniz her hesabı platformun kullanım koşullarına uygun şekilde kullanın. Temiz bir başlangıç yapmak, bir sorunun ardından toparlanmaktan çok daha kolaydır.