E-postanız veri sızıntısında yer aldı mı? Böyle kontrol edin

Veri sızıntısı, bir şirketin elindeki bilgilerin bir saldırı, yanlış yapılandırılmış bir sunucu ya da içeriden biri yüzünden açığa çıkması veya çalınmasıdır. Sızan veriler çoğunlukla e-posta adreslerini, bazen de adları, telefon numaralarını, doğum tarihlerini ve şifreleri içerir. Bu şifreler düz metin olarak ya da özetlenmiş (hash) biçimde saklanmış olabilir; zayıf şifrelerin özetleri de çoğu zaman kırılabilir.

E-posta adresiniz bu verileri birbirine bağlayan ortak halkadır. Saldırganlar onu sızdırılmış şifreleri başka hizmetlerde denemek, kullandığınız gerçek bir hizmetin adını anan inandırıcı oltalama mesajları yazmak ve şifre sıfırlama süreçlerini hedef almak için kullanır. Adresinizin hangi sızıntılarda yer aldığını bilmek, hangi şifreleri değiştirmeniz ve ne tür dolandırıcılık mesajları beklemeniz gerektiğini gösterir.

Bir sızıntıda görünmek, posta kutunuzun ele geçirildiği anlamına gelmez. O adresi kullandığınız bir hizmetin, adresinizle ilişkili verileri koruyamadığı anlamına gelir. Asıl risk, neyin açığa çıktığına ve aynı şifreyi başka bir yerde kullanıp kullanmadığınıza bağlıdır.

En bilinen ücretsiz hizmet, bağımsız bir güvenlik araştırmacısının kurduğu Have I Been Pwned'dir. Kamuoyunca bilinen sızıntılardan veri toplar; bir e-posta adresi girdiğinizde hangi olaylarda yer aldığını ve hangi veri türlerinin açığa çıktığını gösterir. Sızan şifrelerin kendisini göstermez; ayrıca adresiniz ileride bir sızıntıda görünürse haber almak için bildirimlere abone olabilirsiniz.

Google, Apple ve Microsoft ürünlerine yerleşik olanlar dâhil birçok şifre yöneticisi, kayıtlı bir şifre bilinen sızıntı verilerinde göründüğünde sizi uyarabilir. Bazı e-posta ve güvenlik sağlayıcıları da benzer izleme hizmetleri sunar. Bu kontroller yalnızca adresinize değil, gerçek şifrelerinize de baktıkları için işe yarar.

Hangi kontrol aracına güvendiğinize dikkat edin. Meşru bir hizmet yalnızca e-posta adresinize ihtiyaç duyar ve e-posta şifrenizi asla istemez. Sonuçları göstermek için ödeme yapmanızı ya da yazılım yüklemenizi isteyen sitelerden uzak durun; verilerinizin sızdığını iddia edip sizi bir bağlantıya tıklamaya sıkıştıran beklenmedik mesajları görmezden gelin. Sızdırılmış veri tabanlarını asla kendiniz aramaya kalkmayın: bunlarla uğraşmak risklidir, çoğu zaman yasa dışıdır ve kötü amaçlı yazılım yaymanın yaygın bir yoludur.

Sonuçlarda her sızıntı genellikle hizmetin adı, ne zaman yaşandığı ve hangi veri türlerini kapsadığıyla listelenir. Veri türlerine odaklanın. Açığa çıkan bir e-posta adresi ve isim, esas olarak oltalama riskinizi artırır. Açığa çıkan şifreler, güvenlik soruları ya da telefon numaraları ise hesaplarınızda harekete geçmenizi gerektirir.

Eski sızıntılar da, aynı şifreyi başka bir yerde, çok uzun zaman önce bile kullandıysanız önemlidir; çünkü saldırganlar eski kombinasyonları denemeyi sürdürür. Sızıntıya uğrayan bir hizmette hangi şifreyi kullandığınızı hatırlamıyorsanız, tekrar kullandığınız şifrelerden biri olduğunu varsayın ve geçtiği her yerde değiştirin.

Temiz bir sonuç iyi haberdir, ama her şeyin yolunda olduğu anlamına gelmez. Her sızıntı kamuoyuna duyurulmaz, bazıları da yaşandıktan çok sonra fark edilir. Benzersiz şifreler ve iki faktörlü doğrulama, bir sızıntı duyurulmuş olsun ya da olmasın sizi korur.

Hesabınız hâlâ duruyorsa önce sızıntıya uğrayan hizmetteki şifreyi, ardından aynı ya da benzer şifreyi kullandığınız diğer tüm hesaplardaki şifreleri değiştirin. İşe e-posta hesabınızdan başlayın; çünkü onu kontrol eden biri geri kalan her şeyi sıfırlayabilir. Her hesap için yeni ve benzersiz bir şifre üretmek üzere bir şifre yöneticisi kullanın.

Sunulan her yerde iki faktörlü doğrulamayı açın; e-posta, bulut depolama ve ödemeyle bağlantılı her şeyden başlayın. Bir doğrulama uygulaması ya da güvenlik anahtarı, gelecekteki bir sızıntı yeni şifrenizi açığa çıkarsa bile sizi korumaya devam eder.

Sızıntıda güvenlik soruları da açığa çıktıysa cevapları değiştirin ve onlara şifre gibi davranın: şifre yöneticinizde saklanan rastgele bir cevap, gerçekten gittiğiniz ilkokulun adından daha güvenlidir. Ödeme bilgileri de etkilendiyse hesap hareketlerinizi yakından izleyin ve bankanızın önerilerine uyun.

Bir e-posta hesabına sızan saldırganlar çoğu zaman orada sessizce kalmaya çalışır. Posta ayarlarınızı açın ve yönlendirme, filtre ve kurallara bakın. Tanımadığınız bir yönlendirme adresi ya da içinde fatura, şifre veya güvenlik gibi kelimeler geçen iletileri taşıyan veya silen bir kural, güçlü bir izinsiz giriş işaretidir. Kendiniz oluşturmadığınız her şeyi kaldırın.

Ardından kurtarma e-postasını ve telefon numarasını, yetki devri ya da paylaşılan posta kutusu izinlerini, otomatik yanıtları ve imzanızı kontrol edin. Gönderilenler klasörüne ve çöp kutusuna bakarak sizin yazmadığınız ya da silmediğiniz iletileri arayın. Uygulama şifresi kullanan hizmetlerde bunları gözden geçirin ve tanımadıklarınızı iptal edin.

Menü adları Gmail, Outlook, Yahoo, Yandex ve GMX gibi sağlayıcılar arasında farklılık gösterir, ancak bu seçenekler genellikle posta ayarlarında yönlendirme, filtreler ya da kurallar başlıkları altında ve hesap güvenliği bölümünde bulunur.

Hesabınızın güvenlik ayarlarında cihazların ve etkin oturumların listesini açın. Tanımadığınız her şeyden çıkış yapın ya da diğer tüm oturumlardan çıkış seçeneğini kullanın, ardından kendi cihazlarınızda yeniden giriş yapın. Yalnızca şifreyi değiştirmek, hâlihazırda açık olan oturumları her zaman sonlandırmaz.

Örneğin Google ile giriş yap ya da Microsoft ile giriş yap düğmeleri aracılığıyla hesabınıza erişimi olan üçüncü taraf uygulama ve hizmetleri inceleyin; artık kullanmadığınız ya da tanımadığınız her şeyi kaldırın. Bu tür bağlantılar şifre değişikliğinden sonra da çalışmaya devam edebilir.

Son olarak, çoğu sağlayıcının girişleri, şifre değişikliklerini ve yeni cihazları listelediği son güvenlik etkinliği sayfasını okuyun. Tanımadığınız bir yerden ya da cihazdan başarılı bir giriş görürseniz şifre değiştirme ve oturum kapatma adımlarını tekrarlayın, kurtarma seçeneklerinizin hâlâ doğru olduğunu teyit edin.

Kullandığınız her adres için sızıntı bildirimlerine abone olun ve şifre yöneticinizdeki sızıntı uyarılarını açın. Erken uyarı, bir şifre diğer hesaplarınızda denenmeden önce onu değiştirmeniz için size zaman kazandırır.

Farklı amaçlar için ayrı adresler ya da takma adlar kullanmayı düşünün; örneğin biri bankacılık ve önemli hizmetler için, diğeri bültenler ve alışveriş için. Bazı sağlayıcılar takma adları ya da artı işaretli adreslemeyi destekler; bu da adresinizi hangi hizmetin sızdırdığını ya da başkalarıyla paylaştığını görmenize yardımcı olur.

Başkasından edindiğiniz bir e-posta hesabını kullanıyorsanız, rStock gibi bir pazar yerinden satın alınmış olanlar dâhil, teslimat sipariş sayfanızda görünür görünmez ve hesabı önemli herhangi bir şeye bağlamadan önce yukarıdaki posta kutusu ve oturum kontrollerini yapın. Hesabı sağlayıcının kullanım koşullarına uygun şekilde kullanın. Benzersiz şifreler, iki faktörlü doğrulama ve düzenli kontroller gibi aynı alışkanlıklar, yeni ya da eski her posta kutusunu kontrolünüz altında tutar.