Bulut depolama nasıl seçilir, dosyalarınız nasıl korunur?

Markaları karşılaştırmadan önce depolamayı ne için kullanacağınızı yazın. Telefon fotoğraflarını yedeklemek, müşterilere büyük proje dosyaları göndermek, taranmış belgeleri saklamak ve bir dizüstü ile masaüstü bilgisayar arasında bir çalışma klasörünü eşitlemek farklı işlerdir; birinde mükemmel olan bir hizmet diğerinde hantal kalabilir.

Birkaç pratik soru seçenekleri hızla daraltır. Hangi cihazları ve işletim sistemlerini kullanıyorsunuz? Dosyaları çoğunlukla kendiniz için mi saklıyorsunuz, yoksa başkalarıyla mı paylaşıyorsunuz? Aralarında kimlik belgeleri, sözleşmeler ya da sağlık kayıtları gibi hassas olanlar var mı? Belgeleri iş arkadaşlarınızla birlikte tarayıcıda düzenlemeniz gerekiyor mu? Dürüst cevaplar, hiç kullanmayacağınız özellikler uğruna bir hizmet seçmenizi önler.

Günlük depolamayı uzun vadeli arşivden ayırmak da işe yarar. Birçok kişi aktif işlerini bir hizmette, önemli dosyaların ikinci ve bağımsız bir kopyasını ise başka bir yerde tutar; bu da hesaplardan biri kaybolursa, kilitlenirse ya da ele geçirilirse dosyaları korur.

Neredeyse her saygın sağlayıcı, verileri cihazınızla sunucuları arasında taşınırken ve depolanırken şifreler. Asıl fark, anahtarların kimde olduğudur. Google Drive, Microsoft OneDrive ve Dropbox gibi hizmetlerde varsayılan olarak kullanılan yaygın sunucu tarafı modelde anahtarları sağlayıcı yönetir. Bu, belgelerin içinde arama yapmayı, önizlemeleri, web üzerinde düzenlemeyi ve kolay şifre kurtarmayı mümkün kılar; ama aynı zamanda sağlayıcının, örneğin yasa gerektirdiğinde, teknik olarak verilerinize erişebileceği anlamına gelir.

Uçtan uca ya da sıfır bilgi şifrelemesinde dosyalar yüklenmeden önce cihazınızda şifrelenir ve anahtar yalnızca sizde olur. Proton Drive ve MEGA, bu model üzerine kurulmuş tanınmış hizmetlerdir. Avantajı, sağlayıcının sunucuları saldırıya uğrasa bile güçlü bir gizlilik sağlamasıdır. Bedeli ise sorumluluktur: hem şifrenizi hem de kurtarma anahtarınızı kaybederseniz sağlayıcı dosyalarınızın şifresini sizin için çözemez ve bazı kolaylık özellikleri farklı çalışır ya da hiç çalışmaz.

Birçok kişi için mantıklı bir yaklaşım, günlük ve düşük riskli dosyaları yaygın bir hizmette tutmak, hassas belgeleri ise uçtan uca şifreli bir hizmete koymak ya da yüklemeden önce yerel olarak şifrelemektir. Bazı yaygın sağlayıcılar belirli paketlerde ek korumalı klasörler ya da isteğe bağlı şifreleme de sunar; bu yüzden düşündüğünüz her hizmetin güncel güvenlik sayfasını okuyun.

Eşitleme kalitesi, her gün fark ettiğiniz şeydir. Masaüstü uygulamasının dosyaları siz açana kadar yalnızca çevrim içi tutup tutamadığını kontrol edin; bu, diskte yer kazandırır. Büyük klasörlerle ve binlerce küçük dosyayla takılmadan başa çıkıp çıkamadığına da bakın. Fotoğraf yedekleme önceliğinizse mobil uygulamanın, yalnızca Wi-Fi üzerinden yükleme dâhil otomatik yükleme seçeneklerini inceleyin.

Platform desteği insanların sandığından daha çok değişir. Büyük hizmetlerin çoğu Windows, macOS, Android ve iOS için uygulamalar ile bir web arayüzü sunar; ancak Linux desteği tutarsızdır ve bazı özellikler bir platforma diğerinden çok önce gelir. Birkaç sistem arasında çalışıyorsanız her şeyi taşımadan önce, varsa ücretsiz paket ya da deneme sürümüyle hizmeti her birinde test edin.

Paylaşım için ne kadar kontrol elde ettiğinizi karşılaştırın. Kullanışlı seçenekler arasında bağlantıya sahip herkes yerine belirli kişilerle paylaşım, yalnızca görüntüleme erişimi, indirmeyi engelleme ve süresi dolan ya da şifre gerektiren bağlantılar bulunur. Paylaştığınız her şeyi tek bir yerden görüp hızla kapatmanın mümkün olup olmadığını kontrol etmek de faydalıdır.

Sürüm geçmişi ve geri dönüşüm kutusu, ham kapasite kadar önemlidir. Yanlışlıkla üzerine yazılan bir belgeyi geri almanızı ve sizin, bir iş arkadaşınızın ya da eşitlenen bir bilgisayardaki kötü amaçlı yazılımın sildiği dosyaları kurtarmanızı sağlarlar. Eski sürümlerin ve silinen dosyaların ne kadar süre tutulduğu hizmete ve pakete göre değişir; bu yüzden varsaymak yerine güncel ayrıntıları okuyun.

Şirketin nerede bulunduğuna ve verileri nerede sakladığına, gizlilik politikasının içerik tarama ve bilgi paylaşımı hakkında ne söylediğine ve şeffaflık raporları yayımlayıp yayımlamadığına bakın. İş kullanımı için yönetici kontrollerini, etkinlik kayıtlarını ve ayrılan bir çalışanın erişimini aynı gün kaldırabilme imkânını da listeye ekleyin.

Son olarak, başlamadan önce çıkış yolunu düşünün. İyi bir hizmet tüm verilerinizi toplu olarak ve zahmetsizce indirmenize izin verir. Dışa aktarma yavaş ya da zahmetliyse ileride hizmet değiştirmek sancılı olur; bunu yıllarca biriken dosyaları yüklemeden önce bilmekte fayda var.

Biri sizin yerinize kolayca oturum açabiliyorsa güçlü şifreleme pek bir işe yaramaz. Bir şifre yöneticisinde saklanan uzun ve benzersiz bir şifre kullanın ve iki faktörlü doğrulamayı, tercihen yalnızca SMS yerine bir doğrulama uygulaması ya da donanım güvenlik anahtarıyla açın. Yedek kodları çevrim dışı bir yerde saklayın.

Kurtarma bilgilerinizi güncel tutun; çünkü bir cihazı kaybettikten sonra hesaba geri dönmenin yolu güncel bir kurtarma e-postası ve telefon numarasıdır. Uçtan uca şifreli hizmetlerde kurtarma anahtarını ya da kurtarma ifadesini istendiğinde kaydedin ve şifrenizden ayrı tutun; örneğin yazdırıp evde saklayın ya da şifre yöneticinize kaydedin.

Oturum açılmış cihazları ve bağlı uygulamaları zaman zaman gözden geçirin. Eski telefonları, artık kullanmadığınız bilgisayarları ve uzun zaman önce dosyalarınıza erişim verilmiş üçüncü taraf uygulamaları kaldırın. Biri sizinle bir belge paylaştı diyen e-postalara şüpheyle yaklaşın ve paylaşılan dosyaları beklenmedik bir mesajdaki bağlantıdan değil, uygulama üzerinden ya da normalde kullandığınız adresten oturum açarak açın.

Bulut depolamadaki sızıntıların çoğu ustaca saldırılar değil, fazla geniş paylaşılmış ve hiç kapatılmamış bağlantılardır. Mümkün olduğunda belirli kişilerle paylaşın, düzenleme gerçekten gerekmedikçe yalnızca görüntülemeyi seçin ve geçici her şey için bir son kullanma tarihi belirleyin. Bir proje bittiğinde bağlantılarını da temizleyin.

Eşitlemenin yedeklemeyle aynı şey olmadığını unutmayın. Eşitlenen bir cihazda bir dosya silinir ya da fidye yazılımı tarafından bozulursa değişiklik diğer tüm cihazlara yayılabilir. Yeri doldurulamaz dosyaların en az bir bağımsız kopyasını, örneğin çevrim dışı saklanan harici bir diskte ya da ikinci bir hizmette tutun. Klasik bir pratik kural şudur: üç kopya, iki farklı türde depolama ortamı ve bunlardan birinin başka bir yerde tutulması.

Çok hassas belgeleri uçtan uca şifreleme sunmayan bir hizmete yüklemeden önce, saygın bir şifreleme aracıyla yerel olarak şifrelemeyi düşünün. Böylece ele geçirilmiş bir hesap bile yalnızca kimsenin okuyamayacağı dosyaları açığa çıkarır.

Bazı kişiler bir bulut depolama hesabını ya da aboneliğini, bağımsız mağazaların hesap ve erişim sattığı ve her ilanın yayına girmeden önce incelendiği rStock gibi bir dijital ürün pazar yeri üzerinden edinir. rStock; Dropbox, MEGA, Proton, Google, Microsoft ya da başka herhangi bir markayla bağlantılı değildir ve edindiğiniz ve kullandığınız her hesap için depolama sağlayıcısının kullanım koşullarına uymalısınız.

Kendiniz oluşturmadığınız her hesabı, güvenli hâle getirene kadar güvenilmez kabul edin: şifreyi değiştirin, kendi kurtarma e-postanızı ve telefonunuzu belirleyin, iki faktörlü doğrulamayı etkinleştirin, diğer tüm oturumlardan çıkış yapın ve bağlı uygulamaları gözden geçirin. Bu tamamlanana kadar, hatta ideal olarak her durumda, en hassas belgelerinizi kendi oluşturduğunuz ve tamamen kontrol ettiğiniz bir hesapta tutun.