DeepSeek nedir? Çin merkezli yapay zekâ asistanına genel bakış

DeepSeek, merkezi Çin'in Hangzhou kentinde bulunan bir yapay zekâ şirketidir; aynı zamanda şirketin web'de ve iPhone ile Android için mobil uygulamalarda sunduğu sohbet asistanının da adıdır. Şirketin arkasında Çinli bir kantitatif yatırım firması bulunuyor ve şirket, rakiplerinin çoğundan daha sık açık biçimde yayımladığı büyük dil modeli araştırmalarına odaklanıyor.

DeepSeek, akıl yürütme modeli pek çok matematik ve kodlama testinde diğer laboratuvarların önde gelen modellerine yakın performans gösterdiğinde dünya çapında dikkat çekti; üstelik şirket, sektörün beklediğinden çok daha düşük eğitim maliyetleri açıkladı. Uygulama birkaç ülkede kısa süreliğine indirme listelerinin zirvesine tırmandı ve bu çıkış, güçlü yapay zekânın ne kadar verimli geliştirilebileceğine dair daha geniş bir tartışma başlattı.

Sohbet asistanı, ChatGPT kullanmış herkese tanıdık gelir: bir soru yazarsınız, içindeki metni okuyabilmesi için belge veya görsel eklersiniz ve takip sorularıyla devam edersiniz. Burada iki seçenek öne çıkar. Derin düşünme modu, asistanın bir problemi adım adım çözmesini sağlar ve nihai yanıttan önce akıl yürütmesini gösterir; arama seçeneği ise web'den güncel bilgi çekmesine olanak tanır.

Asistanın arkasında DeepSeek'in kendi model aileleri durur. V serisi, uzmanlar karışımı (mixture-of-experts) tasarımına dayanan genel amaçlı modellerdir; bu tasarım her istek için çok büyük bir ağın yalnızca bir kısmını devreye sokar ve modellerin çalıştırılmasını verimli hâle getirir. R serisi, yoğun biçimde pekiştirmeli öğrenmeyle eğitilmiş akıl yürütme modellerini tanıttı. Sonraki sürümler bu yetenekleri birleştirdi; böylece tek bir model, seçilen moda göre hızlı yanıt verebiliyor ya da daha uzun düşünebiliyor. Şirket kodlama, matematik ve görsel anlama için uzmanlaşmış modeller de yayımladı.

Geliştiriciler için OpenAI API'si ile aynı istek formatını izleyen ücretli bir API vardır; bu sayede mevcut pek çok araç ve kütüphane küçük değişikliklerle DeepSeek'e yönlendirilebilir. Tüketicilere yönelik sohbet ise şimdiye kadar ücretsiz olarak sunuldu.

Önde gelen diğer bazı yapay zekâ laboratuvarlarının aksine DeepSeek, ana modellerinin ağırlıklarını genellikle ticari kullanıma izin veren lisanslarla ve modellerin nasıl eğitildiğini anlatan teknik raporlarla birlikte yayımlar. Açık ağırlık, herkesin bir modeli indirebilmesi, kendi donanımında çalıştırabilmesi, belirli bir görev için ince ayar yapabilmesi ya da kendi hizmeti üzerinden sunabilmesi demektir.

Bunun pratik sonuçları var. Verilerini dışarıdaki bir hizmete gönderemeyen kurumlar bir DeepSeek modelini kendi altyapılarında çalıştırabilir; pek çok bulut sağlayıcısı ve yapay zekâ platformu da DeepSeek modellerini başka ülkelerdeki sunucularda barındırıyor. DeepSeek ayrıca büyük modelin akıl yürütmesini taklit edecek şekilde eğitilmiş daha küçük damıtılmış (distilled) modeller de yayımladı; bunlar Ollama veya LM Studio gibi yerel araçlarla güçlü bir masaüstü bilgisayarda çalışabilir.

Beklentilerinizi gerçekçi tutun. Tam boyutlu modeller ciddi sunucu donanımı gerektirir, küçük damıtılmış sürümler ise barındırılan asistana göre belirgin biçimde daha zayıftır. Kullanmayı planladığınız modelin lisansını da okuyun, çünkü koşullar sürümden sürüme farklılık gösterebilir.

DeepSeek'in en güçlü olduğu konular matematik, programlama ve yapılandırılmış akıl yürütmedir. Derin düşünme modunda çok adımlı problemleri, hata ayıklamayı, algoritma açıklamayı ve mantık kontrolünü iyi halleder; akıl yürütmenin açıkça gösterilmesi de yalnızca yanıtı değil yöntemi öğrenmenize yardımcı olabilir. Özellikle Çince ve İngilizcede güçlüdür, başka pek çok dilde de işini görür.

Gündelik yazma, özetleme ve beyin fırtınasında da işini iyi yapan genel bir asistandır. Sohbet ücretsiz kullanılabildiği ve API'si uygun maliyetli olmasıyla bilindiği için küçük bir bütçeyle deneme yapmak isteyen öğrenciler, hobi amaçlı geliştiriciler ve girişimler arasında popüler hâle geldi.

Sınırları, her dil modelinin sınırlarına birkaç kendine özgü madde eklenmiş hâlidir. Bilgi hataları yapabilir ve ayrıntı uydurabilir; bu yüzden önemli iddiaları doğrulayın. Hizmet, talebin yoğun olduğu dönemlerde zaman zaman yavaşladı ya da erişilemez oldu. Görsel üretimi veya sesli sohbet gibi diğer asistanların sunduğu bazı özellikler eksik olabilir. Ayrıca barındırılan her asistan gibi, faaliyet gösterdiği ülkenin düzenlemelerini yansıtan içerik politikaları uygular; bu nedenle bazı konular temkinli yanıtlanabilir ya da yanıtsız bırakılabilir.

Herhangi bir yapay zekâ asistanını kullanmadan önce gizlilik politikasını okuyun; DeepSeek de bunun istisnası değil. Politikasına göre barındırılan hizmet üzerinden toplanan bilgiler, yani promptlarınız, yüklediğiniz dosyalar ve sohbet geçmişiniz, Çin Halk Cumhuriyeti'ndeki sunucularda saklanır ve orada geçerli yasalar çerçevesinde işlenir. Diğer sağlayıcılar gibi o da hizmetlerini geliştirmek için sohbetleri kullanabilir.

Bazı şirketler, üniversiteler ve kamu kurumları DeepSeek'in iş cihazlarında kullanımını kısıtladı; bazı ülkelerdeki veri koruma otoriteleri de hizmetin kişisel verileri nasıl işlediğini inceledi. İş için kullanmak istiyorsanız önce kurumunuzun politikasına bakın. Kişisel kullanımda her asistan için geçerli olağan kurallar geçerlidir: şifre, kimlik belgesi, finansal bilgi, sağlık bilgisi ya da gizli iş materyali yapıştırmayın.

Verinin nerede tutulduğu sizin için önemliyse ama DeepSeek'in yeteneklerinden yararlanmak istiyorsanız açık ağırlıklı modeller bir alternatif sunar: bir modeli yerel olarak çalıştırın ya da onu içinize sinen bir bölgede ve koşullarda barındıran bir sağlayıcı kullanın. Bu durumda promptlarınız DeepSeek'e değil o sağlayıcıya gider; dolayısıyla o sağlayıcının politikasını inceleyin.

Asistanı kullanmanın resmî yolları DeepSeek web sitesi ile App Store ve Google Play'deki resmî uygulamalardır. Popüler yapay zekâ araçları taklit uygulamaları da peşinden sürüklediği için yüklemeden önce geliştirici adının şirketle eşleştiğini kontrol edin. Uygulamanın mağazalarda bulunup bulunmadığı zaman zaman ülkeden ülkeye değişti; bu yüzden her yerde listelenmiyor olabilir.

Bir e-posta adresiyle ve bölgenize bağlı olarak telefon numarası ya da Google hesabıyla kaydolabilirsiniz. Hesabı diğer hesaplarınız gibi koruyun: benzersiz bir şifre kullanın, kurtarma seçeneklerinizi güncel tutun ve ortak bilgisayarlarda oturumu kapatın. Hizmetin ne için kullanılıp ne için kullanılamayacağını belirleyen DeepSeek'in kullanım koşullarına uyun.

İyi sonuç almak için bağlam içeren net ve spesifik promptlar yazın; matematik, kod ve planlama için derin düşünme modunu, güncel bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda da aramayı açın. Görünür akıl yürütme iyi bir öğrenme aracıdır, ama nihai yanıtı kendi değeri üzerinden değerlendirin.

DeepSeek'i birçok güçlü seçenekten biri olarak görmek en doğrusu. ChatGPT, görsel üretimi, sesli sohbet ve ajan özellikleri gibi daha geniş bir yerleşik araç yelpazesi ve yoğun kullanım için ücretli planlar sunar. Perplexity gibi aramaya odaklı araçlar kaynak gösteren web yanıtlarını öne koyar. DeepSeek ise akıl yürütme becerisi, ücretsiz sohbeti, geliştirici dostu API'si ve açıkça yayımlanan modelleriyle öne çıkar.

Pek çok kişi birden fazla asistan kullanıyor: matematik ve kod için DeepSeek, kaynaklı araştırma ya da multimedya işleri için bir başkası. Hangisini seçerseniz seçin temel kurallar aynı kalır: verilerinizi koruyun, önemli yanıtları kontrol edin ve güçlü yanları ve gizlilik koşulları işinize uyan aracı seçin.